Strefa wiedzy

Trauma medyczna może pojawić się po leczeniu, operacji, porodzie lub pobycie w szpitalu. Sprawdź, dlaczego ciało może nadal reagować, mimo że zagrożenie minęło.

Dlaczego mężczyzna zostaje w relacji, która go niszczy? Lękowe przywiązanie może ukrywać się pod kontrolą, naprawianiem, potrzebą bycia potrzebnym i trudnością w znoszeniu odrzucenia.

Trauma seksualna może zmieniać relację z ciałem, granicami i bliskością. O zamrożeniu, dysocjacji, wstydzie i odzyskiwaniu poczucia wyboru.

Dlaczego podczas zdrowienia po traumie można czuć się bardziej samotnie? O zmianie relacji, granicach, dawnych rolach i więziach, które nie zawsze potrafią przetrwać naszą odrębność.

Dlaczego ciało uruchamia lęk, choć rozum wie, że nic Ci nie grozi? Poznaj neurobiologię lęku: ciało migdałowate, hipokamp, wyspę, korę przedczołową, oś HPA i mechanizm unikania.

Jak rozmawiać z chłopcem o emocjach, aby nie nauczył się odcinać od smutku, lęku i bezradności? O emocjonalnym rozwoju chłopców, układzie nerwowym i przyszłej męskości.

Odrętwienie emocjonalne może wyglądać jak obojętność, chłód albo brak uczuć. Tymczasem bywa sposobem, w jaki przeciążony układ nerwowy ogranicza kontakt z emocjami, kiedy ich intensywność staje się zbyt duża.

Syn narcystycznej matki może przez lata nie rozumieć, dlaczego stale musi zasługiwać na miłość, udowadniać swoją wartość i brać odpowiedzialność za emocje innych.

Kiedy słyszymy o myślach samobójczych, niemal automatycznie zakładamy, że osoba, która ich doświadcza, nie chce już żyć. Tak zostaliśmy nauczeni myśleć. Tak pokazują to filmy, media i wiele publicznych dyskusji. Tymczasem rzeczywistość osób żyjących z traumą wygląda znacznie inaczej. W gabinetach terapeutów od lat powraca jedno zdanie, które dla wielu specjalistów stało się symbolem cierpienia po traumie: „Nie chcę umrzeć. Chcę tylko, żeby ten ból się skończył.”

Wielu mężczyzn nosi w sobie przekonanie, że praca nad sobą oznacza utratę siły. Kiedy pojawia się temat terapii, regulacji układu nerwowego czy uczenia się rozpoznawania własnych emocji, niektórzy reagują nieufnością. W ich głowie pojawia się pytanie: „A co, jeśli przestanę być sobą?”. Obawiają się, że staną się mniej zdecydowani, mniej odporni i mniej męscy. Zdrowienie wydaje się więc nie drogą do odzyskania równowagi, ale zagrożeniem dla własnej tożsamości.

W ostatnich latach coraz więcej mężczyzn świadomie wybiera życie w pojedynkę. Rezygnują z budowania relacji, unikają angażowania się emocjonalnie albo ograniczają kontakty do minimum. Dla jednych jest to symbol niezależności, dla innych sposób na spokojniejsze życie. Warto jednak zadać sobie pytanie, czy za każdą taką decyzją rzeczywiście stoi wolny wybór.

Mężczyzna po traumie nie musi wyglądać na osobę cierpiącą. Może codziennie chodzić do pracy, dbać o rodzinę, podejmować odpowiedzialne decyzje i sprawiać wrażenie człowieka, który doskonale radzi sobie z życiem. To właśnie dlatego skutki traumy u wielu mężczyzn przez lata pozostają niezauważone – zarówno przez otoczenie, jak i przez nich samych.

W ostatnich latach coraz częściej mówi się o toksycznej męskości. Kiedy mężczyzna nie potrafi rozmawiać o emocjach, wycofuje się z relacji, tłumi uczucia albo reaguje złością, bardzo szybko pojawia się etykieta: „toksyczny”.

Jednym z najbardziej szkodliwych mitów dotyczących mężczyzn jest przekonanie, że z natury są mniej emocjonalni i mniej potrzebują więzi niż kobiety. W rzeczywistości potrzeba bezpiecznej relacji jest jedną z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych każdego człowieka. Nie zależy od płci, wieku ani kultury. Jest wpisana w funkcjonowanie naszego układu nerwowego od pierwszych chwil życia.

W przestrzeni publicznej nadal stosunkowo rzadko mówi się o tym, że skutki przemocy nie ograniczają się wyłącznie do sfery emocjonalnej, poczucia własnej wartości czy trudności w relacjach. Bardzo często obejmują one również sposób, w jaki człowiek doświadcza bliskości, reaguje na dotyk, przeżywa pożądanie oraz interpretuje sygnały płynące z własnego ciała.

Kiedy myślimy o depresji, zwykle wyobrażamy sobie człowieka, który nie ma siły wstać z łóżka, wycofał się z życia i stracił zdolność wykonywania codziennych obowiązków. Taki obraz utrwalił się w naszej świadomości do tego stopnia, że wiele osób przez długi czas nie rozpoznaje depresji ani u siebie, ani u swoich bliskich.

Nie chodzi tutaj o zwykły wstyd związany z popełnieniem błędu czy niezręczną sytuacją. Mowa o głębokim, chronicznym poczuciu, że coś jest nie tak nie z tym, co człowiek zrobił, ale z tym, kim jest. To doświadczenie, które nie brzmi: „popełniłam/em błąd”, lecz raczej: „jestem błędem”. Nie mówi: „zachowałam/em się niewłaściwie”, ale: „jestem niewłaściwa/y”.

Są takie momenty, w których człowiek nie płacze, nie krzyczy i nie przeżywa załamania, które byłoby widoczne dla innych. Wstaje rano, robi kawę, odpowiada na wiadomości, idzie do pracy, zajmuje się domem, dziećmi, obowiązkami. Z zewnątrz może wyglądać całkiem normalnie. Może nawet spokojnie. Ale w środku czuje, jakby coś zostało wyłączone. Nie ma już tego żywego przepływu emocji. Nie ma radości, ekscytacji, wzruszenia, czasem nawet smutku. Jest pustka, chłód, dystans, autom

Depresja wysokofunkcjonująca może ukrywać się za pracą, odpowiedzialnością i pozornie uporządkowanym życiem. Zobacz, dlaczego człowiek nadal działa mimo wyczerpania oraz kiedy warto poszukać profesjonalnej pomocy.

Model trójjedynego mózgu pomaga wyjaśnić, dlaczego ciało po traumie reaguje szybciej niż logika, ale nie jest dosłowną mapą mózgu. Zobacz, co na ten temat mówi współczesna neurobiologia.